Câu nghi vấn, Câu cầu khiến, Câu cảm thán, Câu trần thuật, Câu phủ định.

cau-nghi-van-cau-cau-khien-cau-cam-than-cau-tran-thuat-cau-phu-dinh

Câu nghi vấn, Câu cầu khiến, Câu cảm thán, Câu trần thuật, Câu phủ định.

I. Câu nghi vấn.

– Câu nghi vấn là câu có những từ nghi vấn (ai, gì, nào, sao, tại sao, đâu, bao giờ, bao nhiêu, à, ư, hả, chứ, (có)…không, (đã)…chưa,…) hoặc có từ hay (nối các vế có quan hệ lựa chọn).

– Câu nghi vấn có chức năng chính là dùng để hỏi.

– Trong nhiều trường hợp, câu nghi vấn không dùng để hỏi mà dùng để cầu khiến, khẳng định, đe doạ, bộc lộ tình cảm, cảm xúc,… và không yêu cầu người đối thoại trả lời.

– Nếu không dùng để hỏi thì trong một số trường hợp, câu nghi vấn có thể kết thúc bằng dấu chấm, dấu chấm than hoặc dấu chấm lửng.

– Khi viết, câu nghi vấn kết thúc bằng dấu chấm hỏi.

II. Câu cầu khiến:

– Câu cầu khiến là câu có những từ cầu khiến như: hãy, đừng, chớ,… đi, thôi, nào, hay ngữ điệu cầu khiến.

– Câu cầu khiến dùng để: ra lệnh, yêu cầu, đề nghị, khuyên bảo,…

– Khi viết, câu cầu khiến thường kết thúc bằng dấu chấm than, nhưng khi ý cầu khiến không được nhấn mạnh thì có thể kết thúc bằng dấu chấm.

III. Câu cảm thán.

– Câu cảm thán là câu có những từ ngữ cảm thán như: ôi, than ôi, hỡi ơi, chao ơi (ôi), trời ơi; thay, biết bao, xiết bao, biết chừng nào,…

– Câu cảm thán dùng để bộc lộ trực tiếp cảm xúc của người nói (người viết); xuất hiện chủ yếu trong ngôn ngữ nói hằng ngày hay ngôn ngữ văn chương.

– Khi viết, câu cảm thán thường kết thúc bằng dấu chấm than.

IV. Câu trần thuật.

– Câu trần thuật không có đặc điểm hình thức của các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán.

– Câu trần thuật thường dùng để kể, thông báo, nhận định, miêu tả,…

– Ngoài những chức năng chính trên đây, câu trần thuật còn dùng để đề nghị hay bộc lộ tình cảm, cảm xúc,… (vốn là chức năng chính của những kiểu câu khác).

– Khi viết, câu trần thuật thường kết thúc bằng dấu chấm, nhưng đôi khi nó có thể kết thúc bằng dấu chấm than hoặc dấu chấm lửng.

– Đây là kiểu câu cơ bản và được dùng phổ biến nhất trong giao tiếp.

V. Câu phủ định.

– Câu phủ định là câu có những từ ngữ phủ định như: không, chẳng, chả, chưa, không phải (là), chẳng phải (là), đâu có phải (là), đâu (có),…

– Câu phủ định dùng để:

+ Thông báo, xác nhận không có sự vật, sự việc, tính chất, quan hệ nào đó (câu phủ định miêu tả).

+ Phản bác một ý kiến, một nhận định (câu phủ định bác bỏ).

CÁC KIỂU CÂU CHIA THEO MỤC ĐỊCH NÓI
STT Kiểu câu Đặc điểm hình thức Chức năng chính Chức năng khác
1 Câu nghi vấn – Kết thúc bằng dấu chấm hỏi (khi viết).

– Có từ nghi vấn: ai, gì ,nào, đâu, bao nhiêu hoặc từ “hay’

– Dùng để hỏi. – Dùng để cầu khiến, đe doạ, phủ định, khẳng định.

– Dùng để biểu lộ tình cảm, cảm xúc.

2 Câu cầu khiến – Kết thúc câu bằng dấu chấm than hoặc dấu chấm (khi viết).

– Có từ cầu khiến: hãy, đùng, chớ, đi, thôi, nào…

– Ngữ điệu cầu khiến.

– Dùng để ra lệnh, yêu cầu, răn đe, khuyên bảo.
3 Câu cảm thán – Kết thúc câu bằng dấu chấm than (khi viết).

– Có từ cảm thán: than ôi, hỡi ơi, chao ôi, trời ơi, biết bao…

 

– Bộc lộ trực tiếp cảm xúc của người nói.
4 Câu trần thuật – Kết thúc câu bằng dấu chấm, đôi khi kết thúc bằng dấu chấm lửng (khi viết).

– Không có đặc điểm hình thức của câu: nghi vấn, cầu khiến, cảm thán.

 

– Dùng để kể, thông báo, nhận định, trình bày, miêu tả… – Dùng để yêu cầu, đề nghị.

– Dùng để biểu lộ cảm xúc, tình cảm.

5 Câu phủ định Có từ ngữ ngữ phủ định như:  không, chẳng, chả, chưa, không phải (là), chẳng phải (là), đâu có phải (là), đâu (có),…

 

 

 

 

– Dùng để thông báo, xác nhận không có sự việc, tính chất, quan hệ nào đó (PĐMT).

– Phản bác một ý kiến, một nhận định (PĐBB).




1 bình luận

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.