Hình ảnh người lao động mới trong các tác phẩm: “Lặng lẽ Sa Pa”của Nguyễn Thành Long

hinh-anh-nguoi-lao-dong-moi-trong-cac-tac-pham-lang-le-sa-pa-cua-nguyen-thanh-long.jpg

Hình ảnh người lao động mới trong các tác phẩm: “Lặng lẽ Sa Pa”của Nguyễn Thành Long

  • Mở bài:

Nguyễn Thành Long là một nhà văn chuyên viết truyện ngắn và bút kí. Truyện của ông rất giàu chất thơ hoạ. Tiêu biểu nhất là truyện ngắn “lặng lẽ Sa Pa” được sáng tác sau chuyến đi thực tế ở Lào Cai vào mùa hè năm 1970. Truyện đã xây dựng thành công nhân vật anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh núi Yên Sơn, một con người có lòng yêu nghề, có lý tưởng có lối sống đẹp đã âm thầm lặng lẽ cống hiến sức mình cho đất nước. Anh thanh niên tiêu biểu cho hình ảnh người lao động mới trong thời kì kiến thiết đất nước sau chiến tranh.

  • Thân bài:

Mặc dù anh chỉ hiện ra trong chốc lát trong cuộc trò chuyện giữa bác lái xe và những vị khách nhưng anh thanh niên cũng kịp để các nhân vật khác kịp ghi nhận một cách ấn tượng, một kí hoạ chân dung thật đẹp về anh. Tiếp tục trong cuộc gặp gỡ ngắn ngủi, nhân vật anh thanh niên hiện ra đủ để cho mọi người cảm nhận được rằng “Trong cái lặng im của Sa Pa … Sa Pa mà chỉ nghe tên người ta đã nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi có những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước”.

Là thế hệ thanh niên trong thời kì xây dựng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, anh thanh niên có nhiều cơ hội để xây dựng sự nghiệp riêng của mình. Thế nhưng, như bao con người trẻ tuổi sôi nổi khác, anh hăng hái cùng bố đăng kí đi lính. Người bố trúng tuyển, lên đường phục vụ cong tác chiến đấu ở chiến trường miền Nam, anh không chịu ở yên nơi thành phố mà tình nguyện lên làm công tác khí tượng ở đỉnh cao Yên Sơn, nơi hoang vu, lặng lẽ, heo hút không một bóng người.

Ý chí kiên cường, tình yêu đất nước và bản lĩnh của con người lao động mới đã giúp anh trụ vững với công việc. Dù thiếu thốn, cô đơn nhưng anh chưa từng than vãn, anh rất tự hào và hài lòng về công việc của mình. Hi sinh tuổi trẻ, hạnh phúc riêng tư, anh thanh niên đã dành trọn tuổi thanh xuân để phục vụ đất nước. Anh hiểu rằng, đất nước còn gian khổ, nhân dân miền Nam đang ngày đêm chiến đấu với kẻ thù, là người có trách nhiệm, anh không thể chỉ nghĩ đến lợi ích riêng mình.

Hoàn cảnh sống và công việc gian khổ giúp ta nhìn thấy những phẩm chất tốt đẹp, thấy được tình yêu, ý thức trách nhiệm trong công việc và niềm say mê lao động của con người lao động mới ở anh thanh niên. Phẩm chất của anh thanh niên hiện ra qua góc nhìn, đánh giá của các nhân vật: Bác lái xe, ông hoạ sĩ, cô kĩ sư. Qua cách nhìn nhận và cảm xúc của mỗi người, hình ảnh anh thanh niên hiện ra rõ nét hơn và đáng mến hơn bao giờ hết.

Nơi không hề có một bóng người “bốn bề chỉ có cây cỏ và mây mù lạnh lẽo”. Công việc của anh là “đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dự vào việc báo trước thời tiết hàng ngày, phục vụ sản xuất, phục vụ chiến đấu”. Công việc của anh không khó nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ chính xác và phải có tinh thần trách nhiệm cao. Một ngày anh phải vào ốp bốn lần, nửa đêm đúng giờ ốp thì dù có mưa gió cũng phải trở dậy xách đèn ra ngoài trời làm công việc đã qui định. Những lúc ấy, anh cảm thấy “gió tuyết và lặng im ở bên ngoài như chỉ chực đợi mình ra là ào ào xô tới”. Nhưng cái gian khổ nhất mà anh phải vượt qua chính là sự cô đơn buồn tẻ, quanh năm suốt tháng sống cô độc một mình trên đỉnh núi cao không một bóng người.

Hoàn cảnh sống khắc nghiệt vô cùng bởi sự heo hút, vắng vẻ; cuộc sống và công việc có phần đơn điệu, giản đơn…là thử thách thực sự đối với tuổi trẻ vốn sung sức và khát khao hành động. Nhưng anh vẫn vượt qua được bằng ý chí, nghị lực, những phẩm chất rất đẹp, giản dị mà sâu sắc.

Làm việc một mình trên đỉnh núi cao, không có ai giám sát, thúc giục, anh vẫn luôn tự giác, tận tuỵ. Suốt mấy năm ròng rã ghi và báo “ốp” đúng giờ. Phải ghi và báo về nhà trong mưa tuyết lạnh cóng, gió lớn và đêm tối lúc một giờ sáng, anh vẫn không ngần ngại. Qua lời anh nói, ta có thể hình dung được bao nhiêu vất vả, khó khăn mà anh đã chịu đựng. Ấy vậy mà người con trai ấy vẫn tìm thấy được niềm hạnh phúc trong công việc của mình. Khi kể lại thành tích nhờ phát hiện kịp thời đám mây khô, không quân ta đã hạ nhiều máy bay Mĩ ở cầu Hàm Rồng, anh nói: “kể từ hôm đó, cháu sống thật hạnh phúc”. Với anh hạnh phúc là trong công việc, là có thể giúp đỡ mọi người, là góp một phần nhỏ công sức vào sự nghiệp chung của đất nước. Có thể thấy, tinh thần trách nhiệm đã là động lực chính để anh làm việc tận tụy, để anh hiểu được hạnh phúc là làm việc, là cống hiến.

Anh thanh niên rất yêu công việc của mình. Đối với anh, công việc là lẽ sống, là niềm đam mê cháy bỏng. Hơn ai hết, anh hiểu rõ công việc thầm lặng của mình là có ích với mọi người, nó gắn liền anh với cuộc sống chung của đất nước. Anh tâm sự với ông hoạ sĩ: “Khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi công việc của cháu gắn liền với bao anh em đồng chí dưới kia. Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất”. Phải chăng khi ta yêu thích công việc của mình, thì công việc đem lại cho ta niềm vui, khi đó ta không còn cảm thấy đơn độc? Phải chẳng lòng yêu nghề tha thiết, sự gắn bó với công việc bằng một tình yêu sâu sắc đã giúp anh thanh niên vượt qua nỗi “thèm người”, vượt qua mọi khó khăn để sống một cuộc sống đẹp, đầy ý nghĩa? Nguyễn Thành Long đã để anh thanh niên nói lên những suy nghĩ từ tiếng lòng tha thiết. Đó là những suy nghĩ nghiêm túc, sâu sắc về nghề nghiệp và về công việc.

Tìm hiểu về anh, lắng nghe những lời tâm sự từ anh, ta thấy người con trai này vừa giản dị, chất phác, vừa hồn nhiên và vô tư. Tất cả đã toát lên một vẻ đẹp nhân cách đáng trân trọng, gây xúc động mạnh mẽ trong lòng người đọc. Quả là công việc đã trở thành niềm vui, niềm hạnh phúc và là lẽ sống của anh thanh niên. Động cơ làm việc đúng đắn và phương châm sống cao đẹp của anh: làm việc vì mọi người, vì Tổ quốc đã khiến cho ông hoạ sĩ, cô kĩ sư và mỗi chúng ta phải tự nhủ thầm “người con trai ấy đáng yêu thật!”.

Không chỉ có lòng yêu nghề, tinh thần trách nhiệm cao với công việc, anh thanh niên còn để lại trong lòng ngược đọc những ấn tượng khó quên ở tính cách chân thành, cởi mở với mọi người; ở sự khiêm tốn, thành thực; và biết cách sắp xếp cuộc sống một cách khoa học, đặc biệt lãng mạn.

Không đặt tên cho nhân vật của mình, dường như Nguyễn Thành Long thể hiện anh thanh niên như một con người bình dị mà ta có thể gặp ở nhiều nơi trên đất nước. Mỗi suy nghĩ của anh đều thấm đẫm tình yêu con người, yêu cuộc đời, yêu đất nước.

Bằng cốt truyện nhẹ nhàng, những chi tiết chân thực và ngôn ngữ chọn lọc, trong trẻo, nhà văn đã kể lại cuộc gặp gỡ tình cờ mà thú vị nơi Sa Pa lặng lẽ. Nhân vật anh thanh niên trong truyện đã hiện ra với tất cả những phẩm chất đáng yêu, đáng quí. Anh chính là hình ảnh tiêu biểu của tuổi trẻ Việt Nam, con người Việt Nam trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ đất nước.

Qua hình ảnh anh thanh niên, ta thấy ở anh một vẻ đẹp tâm hồn của một tri thức mới, gắn bó với nghề nghiệp, thiết tha yêu cuộc sống, yêu đất nước. Anh là tấm gương hy sinh quên mình vì lý tưởng phục vụ đất nước. Cũng chính vì thế, chỉ với cuộc gặp gỡ chưa đầy nửa giờ mà anh đã hoàn toàn chinh phục được người đối diện. Chẳng những thế, anh còn tác động sâu sắc đến mọi người. Ông họa sĩ thì từ chỗ xúc động bị cuốn hút đến bối rối, băn khoăn vì anh đã khiến ông nhận ra một suy nghĩ chưa được đúng của mình. Và cũng chính ông đã bắt gặp sự rung động nghệ thuật, khiến ngòi bút ông muốn ký họa vẻ đẹp của con người mới để mọi người được chiêm ngắm một chân dung của cuộc sống mới chứ không phải như những ngôi sao xa xôi. Cô kĩ sư thì tò mò, ngạc nhiên đến một ấn tượng hàm ơn khó tả… Cô nàng tin vào cuộc sống và cảm nhận việc từ bỏ mối tình nhạt nhẽo là một quyết định đúng đắn.

Anh thanh niên với lòng yêu nghề, với tinh thần trách nhiệm với công việc khiến chúng ta khâm phục bởi cách sống đẹp, cách sống lí tưởng, cách sống biết hi sinh vì mọi người. Anh cùng công việc thầm lặng khiến chúng ta nghĩ đến những thầy cô giáo trẻ tình nguyện lên vùng cao, miệt mài “gieo mầm” con chữ cho những ước mơ xanh… Chúng ta nhớ đến những người lính trẻ ra đảo khi tuổi đời còn khá trẻ, gửi lại gia đình và ước mơ nơi đất liền bình yên để đến với mảnh đất kiên cường, giàu nghị lực, để giữ vững vùng biển của Tổ quốc…Họ chấp nhận hi sinh, khó khăn, thử thách, nhận nhiều thiệt thòi về bản thân, để sống một cuộc sống đẹp, đầy ý nghĩa vì mọi người.

Và còn biết bao con người trẻ tuổi khác vẫn đang ngày đêm làm việc vì đất nước. Cuộc đời của họ không khỏi khiến chúng ta phải trăn trở, suy nghĩ, cần phải sống trách nhiệm hơn với bản thân, với mọi người; cần biết sống có lí tưởng, có ước mơ; cần phải làm tốt hơn nữa với công việc mình đang làm.

Với tình huống truyện nhẹ nhàng, đơn giản, ngôn ngữ giàu chất thơ, chất họa, truyện ngắn “lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long đã xây dựng thành công nhân vật anh thanh niên với những phẩm chất, cách sống đẹp điển hình cho thế hệ trẻ trong thời kỳ mới. Anh thanh niên cùng với các nhân vật khác như cô kĩ sư, ông hoạ sĩ , ông kĩ sư vườn rau … đã tạo nên một tập thể những con người lao động khoa học lặng lẽ mà khẩn trương vì lợi ích của đất nước, vì cuộc sống của mọi người. Với những thành công như thế, truyện được xem là một trong những truyện ngắn hay nhất của nền văn học hiện đại Việt Nam. Hình ảnh anh thanh niên đã truyền cảm hứng cho biết bao thế hệ bạn đọc. Để mỗi lần lần giở trang văn của Nguyễn Thành Long chúng ta cảm thấy rung lên cảm xúc yêu mến, cảm phục, tự hào để sống có ích hơn.

  • Kết bài:

Văn học, cũng giống như cuộc đời, như một bài học xã hội có ý nghĩa. Nếu chúng ta hời hợt, vô tâm thì có lẽ sẽ không hiểu hết những giá trị của nó, những điều tốt đẹp mang lại cho mỗi cá nhân. Cảm ơn nhà văn Nguyễn Thành Long, cảm ơn nhân vật anh thanh niên mà ông xây dựng đã giúp cho chúng ta hiểu: “Chỉ có cuộc sống vì người khác mới là cuộc sống đáng quý!”.


Hình ảnh người lao động mới trong các tác phẩm: “Lặng lẽ Sa Pa”của Nguyễn Thành Long và “Đoàn thuyền đánh cá” của Huy Cận

  • Mở bài:

Anh thanh niên trong “Lặng lẽ Sa Pa” và người dân chài trong “Đoàn thuyền đánh cá” tiêu biểu cho hình ảnh người lao động mới trong thời kì xây dựng xã hội chủ nghĩa. Họ là những người có trái tim giàu tình yêu lao động, yêu con người, yêu quê hương đất nước. Ở họ tràn đầy niềm lạc quan, niềm tin yêu cuộc sống, đang âm thầm lặng lẽ đem hết tài năng và sức lực của mình cống hiến cho công cuộc xây dựng ở giai đoạn đầu tái thiết đất nước.

  • Thân bài:

Anh thanh niên trong truyện ngắn “ Lặng lẽ Sa Pa”:

Yêu thích công việc, gắn bó, không rời khỏi vị trí làm việc một giờ nào, mặc dù nơi anh sống và làm việc là một đỉnh núi cao trên hai nghìn sáu trăm mét, quanh năm không một bóng người. Có lúc anh “ thèm người” đến độ cháy bỏng.

Anh luôn vượt qua những khó khăn trong cuộc sống để hoàn thành tốt công việc của mình, góp phần dự báo chính xác về thời tiết toàn miền Bắc, phục vụ sản xuất và chiến đấu.

Anh luôn tìm thấy niềm vui, niềm hạnh phúc thật sự từ trong công việc của mình, nhất là khi công việc của anh mang lại kết quả cho công việc chung .

Anh còn là người luôn có ý thức học tập không ngừng( qua sách báo), biết sắp xếp cuộc sống của mình ngăn nắp, cẩn thận. Anh biết tự chăm sóc cho cuộc sống vật chất và tinh thần cho bản thân: trồng hoa, nuôi gà… Đặc biệt, biết quý trọng, chân thành cởi mở và luôn quan tâm đến người khác. Đó là những con người lao động đang ngày đêm lặng lẽ cống hiến cho đất nước.

Hình ảnh những ngư dân đánh cá giữa biển đêm trong bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá “ của Huy Cận:

Họ say sưa làm việc trong tiếng hát thâu đêm: hát ra khơi, hát gọi cá vào lưới, tiếng hát gõ nhịp cùng trăng trời, hát căng buồm trở về khi cá đã đầy ắp khoan thuyền… Chính tình yêu , niềm say mê lao động đã tiếp thêm sức mạnh cho họ, giúp họ vượt qua bao lớp sóng điệp trùng . Họ rất khoẻ khoắn, vươn xa, làm chủ biển cả, “Ra đậu dặm xa dò bụng biển, dàn đan thế trận lưới vây giăng”. Tầm vóc của họ trở nên phi thường ,kì vĩ, lớn ngang tầm với vũ trụ bao la…

Họ làm việc trong niềm say mê và phấn khởi tự hào: tự hào về cuộc đời mới, làm chủ đất nước, làm chủ cuộc đời mình, tự hào về đất nước đang chuyển mình từng ngày trên con đường đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, tự hào về sự giàu đẹp của biển cả quê hương.

 Họ chiến đấu với sóng gió muôn trùng bằng nhiệt tình lao động, bằng niềm lạc quan tin tưởng vào công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa. Trong trái tim của những người lao động ấy luôn chất chứa tình yêu đất nước, niềm lạc quan tin tưởng về những bước phát triển đi lên của đất nước…

  • Kết bài:

Hình ảnh người lao động mới trong hai tác phẩm thật cao quý và đáng trân trọng. Hình ảnh của họ chính là vóc dáng của dân tộc một thời hào hùng.

Bài viết cùng chủ đề:

5 Trackbacks / Pingbacks

  1. Cảm nhận đức hi sinh cao cả của nhân vật ông Sáu (Chiếc lược ngà) và anh thanh niên (Lặng lẽ Sa Pa) - Theki.vn
  2. Cảm nhận những âm vang từ "Lặng lẽ Sa Pa" của Nguyễn Thành Long - Theki.vn
  3. Ý nghĩa nhan đề truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” - Thế Kỉ
  4. Chủ đề và ngữ liệu liên hệ, so sánh trong bài văn nghị luận văn bản lớp 9 - Luyện thi tuyển sinh 10 - Thế Kỉ
  5. Phân tích truyện ngắn "Lặng lẽ Sa Pa" của Nguyễn Thành Long - Thế Kỉ

Đánh giá bài viết:

Địa chỉ email của bạn sẽ không bị tiết lộ.