Nghị luận: Nhiệm vụ của văn nghệ đối với cuộc sống

nghi-luan-nhiem-vu-cua-van-nghe-doi-voi-cuoc-song

Nhiệm vụ của văn nghệ đối với cuộc sống

Nhà văn Andre Gide  từng nói: “Văn nghệ không làm, hay không phải chỉ làm công việc một tấm gương… Văn nghệ không phải chỉ bắt chước, chỉ chép lại. Văn nghệ còn phải bảo cho người ta biết những điều người ta chưa biết, phải đi trước thời đại, phải sáng tạo”. Còn Tô Hoài lại cho rằng: “Mỗi trang sách đều soi bóng mà thời đại mà nó ra đời”.

Hãy suy nghĩ về hai quan điểm trên.


Giải thích:

+ Ý kiến của Tô Hoài: Mỗi trang văn đều soi bóng thời đại mà nó ra đời. Nghĩa là trên mỗi trang viết, người đọc phải thấy được dấu ấn, hình ảnh của thời đại mà nhà văn đang sống. Nói cách khác, văn học phải phản ánh hiện thực cuộc sống.

+ Ý kiến của Andre Gide: Văn nghệ không làm – hay không phải chỉ làm công việc một tấm gương: Soi chiếu hiện thưc (công việc một tấm gương). không phải là nhiệm vụ duy nhất của văn học (không phải chỉ làm). Văn học không tái hiện cuộc sống mà nghiền ngẫm cuộc sống. Văn học viết về cuộc sống nhưng không dừng lại với mục tiêu ghi lại hay phản ánh những gì đang diễn ra xung quanh tác giả.

Hai ý kiến tương phản  thoạt nhìn có vẻ tương phản nhưng thực chất là bổ sung cho nhau. Tô Hoài đề cập đến mối quan hệ giữa văn học và hiện thực. Andre Gide giúp ta hiểu rõ hơn mối quan hệ ấy. Ông chỉ ra, sao chép cuộc sống không phải mục đích hướng đến của văn học. Tác phẩm văn học còn dung chứa tâm tình, nỗi niềm, bức thông điệp, sự sáng tạo, …

Bàn luận – Chứng minh:

+ Nhiệm vụ của nghệ thuật nói chung và văn học nói riêng là phản ánh đời sống. Nhà văn sáng tạo ra văn bản học những quan sát, trải nghiệm thực tế. Sẽ không thể nào có một tác phẩm hoàn toàn thoát ly với cuộc đời. Chính vì vậy, đến với văn học là đến với cuộc đời. Mỗi trang văn đều soi bóng thời đại mà nó ra đời. Chính vì vậy. Không sự hư cấu nào trong tác phẩm hoàn toàn không dựa trên cơ sở thực tế.

+ Nếu nhiệm vụ của văn học đơn thuần là ghi chép lại những gì đang diễn ra trong cuộc sống, hẳn văn học không thể hoàn thành tốt nhiệm vụ này như báo chí. Sự tồn tại của văn học vì vậy trở thành vô nghĩa. Sức sống của văn học là ở chỗ qua những trang văn, ta cảm nhận được cách nhìn, cách đánh giá, tâm tình, nỗi niềm, bức thông điệp,… của nhà văn với cuộc sống. Nhờ đó tác phẩm nghệ thuật trở thành mảnh đất nuôi dưỡng tư tưởng, tình cảm con người, làm cho thế giới tâm hồn con người chở nên phong phú, sâu sắc…

+ Nội dung của tác phẩm không phải chỉ là hiện thực được phản ánh mà còn là tư tưởng tình cảm của nhà văn. Không thể xem nhẹ yếu tố nào trong hai yếu tố này

Chứng minh bằng những trải nghiệm từ việc đọc: Học sinh từ việc cảm nhận các tác phẩm đã học mà chỉ ra tính đúng đắn trong ý kiến của Tô Hoài và Andre Gide.

Đánh giá, mở rộng vấn đề bàn luận.

+ Hai nhận định đã cho thấy, văn học luôn song hành cùng con người trên hành trình cuộc sống. Văn học phản ánh hiện thực. Nhưng hiện thực trong văn học không chỉ là hiện thực của cái được mô tả mà còn là hiện thực tâm tình, tư tưởng của nhà văn.

+ Văn học thuộc về phạm trù của cái đẹp. Một tác phẩm chân chính bao giờ cũng là sự hài hòa giữa nội dung và hình thức. Bên cạnh những quan tâm tới nội dung phản ánh của tác phẩm, chúng ta cảm thấy tầm quan trọng của nghệ thuật phản ánh. Chỉ  khi có sự thống nhất giữa nội dung và nghệ thuật, tác phẩm mới thực sự là tác phẩm giá trị.

+ Để viết được những trang văn vừa dồi dào chất hiện thực vừa có chiều sâu tư tưởng, tình cảm, nhà văn hẳn phải có tấm lòng tha thiết với đời, khả năng quan sát tinh tế và tầm trí tuệ uyên thâm.



Bài viết liên quan:

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.