Tài năng miêu tả người bậc thầy của Nguyễn Du qua đoạn trích “Chị em Thúy Kiều”

phan-tich-doan-trich-chi-em-thuy-kieu
  • Mở bài:

Nguyễn Du không những có tài đi sâu vào đời sống nội tâm của nhân vật mà miêu tả vẻ bề ngoài, ngòi bút của ông cũng đạt đến trình độ xuất chúng. Đoạn trích “Chị em Thúy Kiều” là một minh chứng rõ ràng cho tài năng bậc thầy ấy.

  • Thân bài:

Trong đoạn trích này Nguyễn Du đã tạo ra một bố cục hoàn chỉnh, chặt chẽ, đầy dụng ý: 4 câu đầu tả chung vẻ đẹp của 2 chị em, 16 câu tiếp tả vẻ đẹp từng người, 4 câu cuối ca ngợi đức hạnh của chị em Kiều

Bốn câu đầu tác giả giới thiệu về hai chị em:

“Đầu lòng hai ả tố nga
Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân
Mai cốt cách, tuyết tinh thần
Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười.”

Với nghệ thuật ước lệ tượng trưng, từ ngữ có tính tuyệt đối”mười phân vẹn mười” tác giả cho ta thấy cả hai chị em Kiều đều xinh đẹp, hoàn mĩ.

Bốn câu thơ tiếp theo Nguyễn Du dành để tả Thúy Vân:

“Vân xem trang trọng khác vời
Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang
Hoa cười, ngọc thốt đoan trang
Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da.”

Những hình ảnh đẹp mang tính ước lệ của văn học cổ đã vẽ lên trước mắt người đọc một nàng Thúy Vân đẹp nền nã, phúc hậu, đoan trang. Sắc đẹp ấy khiến thiên nhiên cũng phải “thua, nhường” không dám sánh vai. Phải chăng đó là dấu hiệu báo trước cuộc đời Thúy Vân bình lặng, may mắn, viên mãn?

Thúy Kiều là chị nhưng Nguyễn Du tả Thúy Vân trước. Đây chính là nghệ thuật đòn bẩy để làm nổi bật nhân vật chính mà ông yêu mến:

Kiều càng sắc sảo, mặn mà
So bề tài sắc lại là phần hơn”

Thúy Vân đã đẹp rồi nhưng Thúy Kiều còn đẹp hơn và tác giả hé mở một điều thú vị: tài năng của Kiều.Chúng ta hãy cùng xem Nguyễn Du ” vẽ” Thúy Kiều:

“Làn thu thủy, nét xuân sơn
Hoa ghen thua thắm. liễu hờn kém xanh
Một hai ngiêng nước, nghiêng thành”

Ba câu thơ như ba nét bút tài hoa của người họa sĩ, Nguyễn Du đã tái hiện trước mắt chúng ta một trang” tuyệt thế giai nhân” . Điển cố ” nghiêng nước, nghiêng thành” gợi cho ta nhớ đến nàng Tây Thi – mỹ nhân thời cổ đại Trung Hoa với nhan sắc tuyệt trần, ẩn chứa một sức mạnh ghê gớm thần kì. Vẻ đẹp sắc sảo diễm lệ, chỉ có một trên đời của Kiều khiến thiên nhiên cũng phải ghen tị, giận hờn. Phải chăng đó là điềm báo cuộc đời nàng sẽ nhiều truân chuyên, lận đận?

Không những thế Kiều còn có tài. Chúng ta hãy nghe Nguyễn Du ca ngợi tài năng của Kiều:

“Thông minh vốn sẵn tính trời
Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm
Cung thương lầu bậc ngũ âm
Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương
Khúc nhà tay lựa nên chương
Một thiên bạc mệnh lại càng não nhân”

Nguyễn Du đã sử dụng hàng loạt từ ngữ có tính tuyệt đối”vốn sẵn,đủ mùi,lầu bậc,ăn đứt” để khẳng định tài năng toàn diện của Kiều, mà tài nào cũng đạt đến mức tuyệt đỉnh, xuất chúng. Nhất là tài chơi đàn của Kiều đã trở thành “nghề riêng” không ai sánh nổi.

Bốn câu cuối như những nét vẽ cuối cùng để Nguyễn Du hoàn thiện bức chân dung “Hai chị em Thúy Kiều”. Hai nàng không chỉ có nhan sắc” chim sa cá lặn” mà còn rất đức hạnh, đoan trang.

“Êm đềm trướng rủ màn che
Tường đông ong bướm đi về mặc ai.”

  • Kết bài:

Đoạn trích “Chị em Thúy Kiều” có thể coi là một bài thơ hoàn chỉnh, một bức tranh kiệt tác bằng ngôn ngữ mà Nguyễn Du đã vẽ lên bằng tất cả tâm huyết và tình yêu thương với nhân vật của mình. Đây là một biểu hiện của tinh thần nhân đạo, nhân văn cao cả. Chính điều đó chứ không phải điều gì khác đã làm khiến tên tuổi Nguyễn Du mãi mãi lưu danh cùng hậu thế.

Bình luận: