Ý nghĩa cái “giật mình” đầy tính nhân văn trong bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy

y-nghia-cai-giat-minh-day-tinh-nhan-van-trong-bai-tho-anh-trang-cua-nguyen-duy

Hoàn cảnh thay đổi, khiến con người nhanh chóng lãng quên vầng trăng, lãng quên quá khứ. Đến khi sự cố cúp điện xảy ra, con người “đột ngột” gặp lại vầng trăng năm xưa. Trăng chưa từng thay đổi vẫn cứ “cứ tròn vành vạnh” dẫu con người có hững hờ và lãng quên.

Nhà thơ đã sáu lần nhắc đến hình ảnh vần trăng. Nó trở thành một ẩn dụ hành động sự tròn đầy, thủy chung, trọn vẹn sâu sắc với nhân dân, với những người đã từng nhường cơm sẽ áo cùng người lính. Ánh trăng không thay đổi bao nhiêu thì gợi lên sự day dứt trong lòng người lính bấy nhiêu. Hai từ “giật mình” ẩn trong nó nhiều tầng nghĩa:

“Giật mình” bởi phát hiện ở ngoài trời đang tràn ngập ánh sáng, còn trong phòng thì tối om.

“Giật mình” bởi bất ngờ gặp lại vầng trăng năm xưa.

“Giật mình” bởi trăng vẫn “tròn vành vạnh”, (ân tình và thủy chung) còn mình đã đổi thay quá nhiều (vô tình và ích kỉ)

Cái “giật mình” đầy tính nhân văn, biểu thị sự thức tỉnh, niềm ân hận của con người khi đã vô tình lãng quên quá khứ. Đôi khi im lặng chính là một sự trừng phạt nặng nề nhất. Con người không thể sống thiếu quá khứ, không thể không biết đứng trên quá khứ để vương đến tương lai. Nhà thơ đã nêu lên một triết lý sống thật tự nhiên, sâu sắc về cuộc sống và tình người.

Có thể xem đoạn thơ cuối là tâm trạng tự thú, sám hối chân thành của con người trước lỗi lầm của mình. Nó như một lời nhắc nhở của người lính với chính mình: không được vô ơn, không được lãng quên quá khứ ân tình thủy chung.

Bình luận: