Ý nghĩa nhan đề truyện ngắn Thuốc của Lỗ Tấn

y-nghia-nhan-de-thuoc

Ý nghĩa nhan đề “Thuốc” có 3 tầng nghĩa:

1. Phương thuốc chữa bệnh lao bằng chiếc bánh bao tẩm máu người: phương thuốc mê tín, lạc hậu.

2. Mọi người hết lòng tin tưởng công dụng của phương thuốc nhưng Thuyên ăn vào và chết: Phương thuốc độc gây chết người. Tìm phương thuốc để chữa trị căn bệnh u mê lạc hậu về khoa học và bệnh gia trưởng.

3. Phương thuốc này được mua từ máu của người chiến sĩ cách mạng. Tìm phương thuốc để chữa trị căn bệnh thờ ơ, vô cảm, u mê lạc hậu về chính trị của người dân Trung Quốc và căn bệnh xa rời quần chúng của người cách mạng.

Một phương thuốc u mê, ngu muội giống hệt phương thuốc mà ông thầy lang bốc cho bố Lỗ Tấn bị bệnh phù thũng với hai vị không thể thiếu là rễ cây mía kinh sương ba năm và một đôi dế đủ con đực, con cái, một thang thuốc quái đản dẫn đến cái chết oan uổng của người bố thân yêu. Thế mà bố mẹ thằng Thuyên nâng niu, trân trọng coi là thuốc tiên để cứu mạng thằng con “mười đời độc đinh”, rốt cuộc không cứu được nó mà giết chết nó.

Lỗ Tấn vốn là thầy thuốc, một thầy thuốc Tây học hẳn hoi, nhưng ông đã bỏ nghề, để chữa bệnh tinh thần, để cứu rỗi linh hồn, để giác ngộ những người đang ngủ mê đứng lên làm chủ số phận. Trong một bài tạp văn, LT lên án gay gắt chế độ gia trưởng nặng nề của Trung Quốc và đặt ra vấn đề phải để cho thế hệ trẻ có quyền độc lập suy nghĩ, quyền quyết định tương lai của mình. Chính bố mẹ thằng Thuyên đã áp đặt cho nó một phương thuốc quái quỷ…Tên truyện do đó có một tầng nghĩa thứ hai, một tầng nghĩa sâu hơn, mang tính khai sáng…

Nhưng liều thuốc độc ấy, trớ trêu thay lại được pha chế bằng máu của người cách mạng. Chiếc bánh bao tẩm máu người cách mạng vừa bị giết – mà chẳng ai thương xót, còn thờ ơ, vô cảm, biến máu thành món hàng mua bán. Tác giả muốn gọi ra căn bệnh thờ ơ, vô cảm…của quần chúng. Vì đâu quần chúng mê muội đến như vậy? Tên truyện do đó còn có một tầng nghĩa thứ ba…

Cuộc cách mạng dân chủ tư sản nổ ra và thành công ở Trung Quốc 1911, lật đổ triều đình phong kiến Mãn Thanh, thành lập nước Trung Hoa cộng hòa dân chủ do Tôn Trung Sơn làm tổng thống. Nhưng nhược điểm của nó là xa rời quần chúng, quần chúng nhân dân không được tuyên truyền, giác ngộ nên không hiểu và thờ ơ với cách mạng. Hơn nữa, sau cách mạng Tân Hợi đời sống ở nông thôn Trung Quốc về cơ bản không có gì thay đổi, cội rễ của chế độ phong kiến không bị đánh bật, nửa vời, thay thang không đổi thuốc.

Phải tìm một phương thuốc làm cho quần chúng giác ngộ cách mạng và làm cho cách mạng gắn bó với quần chúng.

Bình luận: