Soạn bài: Thực hành Tiếng Việt bài 5 (tt): Nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn (Ngữ văn 8, tập 1, Kết Nối Tri Thức)

bai-5-thuc-hanh-tieng-viet-tt-ngu-van-8-ket-noi-tri-thuc

Thực hành Tiếng Việt:

Nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của câu.

Câu 1. Đặt trong ngữ cảnh cuộc đối thoại được thể hiện ở bài ca dao số 2, nghĩa hàm ẩn của câu “Chú chuột đi chợ đường xa/ Mua mắm mua muối giỗ cha chú mèo” là gì?

Trả lời:

– Nghĩa hàm ẩn của câu “Chú chuột đi chợ đường xa/ Mua mắm mua muối giỗ cha chú mèo” là: “Đi chợ đường xa”, nghĩa là chuột muốn nói với mèo rằng mình đã cao chạy xa bay rồi, không tóm được đâu! Mua mắm mua muối là để muối mắm lão mèo chăng? Mèo tinh ranh nhưng chuột còn tinh ranh hơn. Ở đây, chuột đã biết dùng “gậy ông đập lưng ông”, lấy ngay chuyện hỏi thăm của mèo để chửi mèo!

Câu 2. Theo em, qua câu ca dao “Cưới em ba chum mật ong/ Mười thúng mỡ muỗi ba nong quýt đầy…”, anh học trò thực sự muốn nói điều gì?

Trả lời:

– Qua câu ca dao thể hiện được ngụ ý của anh học trò muốn nói nhà cô gái thách cưới cao mà điều kiện nhà anh học trò không đáp ứng được “ba chum mật ong”,”mười thúng mỡ muỗi” là không có thật nhằm chế giễu, tạo sự hài hước của anh chàng học trò.

Câu 3. Cho biết nghĩa hàm ẩn của những câu in đậm trong các trường hợp sau:

a. Chập chập rồi lại cheng cheng

Con gà sống thiến để riêng cho thầy

b. Ông Giuốc-đanh:

– Thế này là thế nào? Bác may hoa ngược mất rồi.

Phó may:

– Ngài có bảo là muốn may hoa xuôi đâu.

Ông Giuốc-đanh:

– Lại còn phải bảo cái đó à?

Phó may:

– Vâng, phải bảo chứ. Vì tất cả những người quý phái đều mặc như thế này cả.

Trả lời:

a. Nghĩa hàm ẩn của câu “Con gà sống lớn để riêng cho thầy” phê phán những kẻ hành nghề mê tín dị đoan, đồng thời cũng phê phán những người nhẹ dạ cả tin, tin vào những điều phản khoa học.

b. Nghĩa hàm ẩn của câu “Vì tất cả những người quý phái đều mặc như thế này cả” thể hiện sự ngu dốt, thiếu hiểu biết, học đòi làm sang của ông Giuốc-đanh.

Câu 4. Xác định nghĩa hàm ẩn của các câu tục ngữ dưới đây:

a. Có tật giật mình.

b. Đời người có một gang tay

Ai hay ngủ ngay còn có nửa gang.

c. Cười người chớ vội cười lâu.

Cười người hôm trước, hôm sau người cười.

d. Lời nói gói vàng.

e. Lưỡi sắc hơn gươm.

Trả lời:

a. Bản thân sẽ cảm thấy chột dạ khi có ai đó nói về mình vì mình đã từng làm điều sai trái.

b. Nói về sự hữu hạn của đời người khuyên chúng ta phải biết quý trọng thời gian.

c. Câu ca dao khuyên chúng ta phải biết tôn trọng người khác, không được kinh thường bất cứ ai nhất là khi họ đang gặp khó khăn. Nếu coi thường, khinh bỉ người khác thì khi ta rơi vào hoàn cảnh như họ ta sẽ bị người khác chê bai, khinh thường.

d. Lời nói chính là thứ có giá trị như vàng. Hãy biết lựa lời nói sao cho hay nhưng phải đúng.

e. Lời nói, mồm miệng độc địa, kẻ dùng lời nói mà làm hại người khác

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.