Tóm tắt nội dung đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga”

Tóm tắt: Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga

Lục Vân Tiên quê ở huyện Đông Thành, khôi ngô tuấn tú, tài kiêm văn võ. Nghe tin triều đình mở khoa thi, Vân Tiên từ giã thầy xuống núi đua tài. Trên đường về nhà thăm cha mẹ, gặp bọn cướp Phong Lai đang hoành hành, bức hại dân lành chàng vô cùng tức giận. Tiên nghĩ rằng, kẻ cướp ỷ thế mạnh hiếp đáp kẻ lành, quả là bọn bất nhân, chàng liền ra tay cứu giúp. Không có vũ khí, chàng đã bẻ cây làm gậy, dũng mãnh xông vào giữa bọn cướp. Kẻ cướp hung bạo, thấy chàng càng thêm dữ tợn, quyết trừng trị cho bằng được. Nào ngờ, chúng bị chàng đánh cho một trận, kẻ tử nạn, người trọng thương, bỏ chạy tán loạn. Đánh tan bọn cướp, chàng còn ân cần hỏi han người gặp nạn, mới biết rằng đó là Kiều Nguyệt Nga, một co gái đang trên đường cùng tỳ nữ trở về nhà thì gặp nạn. Nguyệt Nga cảm tạ ân công, muốn đền đáp xứng đáng nhưng Vân Tiên đều từ chối tất cả. Chàng cho rằng, đó là việc nghĩa, hành động phải làm của người quân tử, không cần phải báo đáp. Cảm ân đức ấy, lại thêm mến phục khí tiết trọng nghĩa khinh tài của Lục Vân Vân Tiên, Nguyệt Nga tự nguyện gắn bó suốt đời với Vân Tiên và tự tay vẽ một bức hình chàng giữ luôn bên mình. Còn Vân Tiên tiếp tục cuộc hành trình.

Giá trị nội dung và nghệ thuật:

Giá trị nội dung:

Đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga đã khắc họa những phẩm chất tốt đẹp của hai nhân vật trung tâm: Lục Vân Tiên tài ba, dũng cảm, trọng nghĩa, khinh tài, Kiều Nguyệt Nga hiền hậu, nết na, ân tình, thủy chung. Qua đó thể hiện khát vọng hành đạo giúp đời của tác giả Nguyễn Đình Chiểu.

Giá trị nghệ thuật:

Đoạn trích thành công với thể thơ lục bát dân tộc, nghệ thuật kể chuyện, miêu tả rất giản dị, mộc mạc, giàu màu sắc Nam Bộ. Nguyễn Đình Chiểu sáng tác “Truyện Lục Vân Tiên” chủ yếu để kể, truyền miệng nên nhân vật được miêu tả thiên về lời nói, hành động hơn là ngoại hình,diễn biến nội tâm, qua đó nhân vật tự bộc lộ tính cách, phẩm chất.

Xây dựng nhân vật theo phương thức 3: qua hành động, cử chỉ, lời nói, ít khắc họa ngoại hình, lại càng ít đi sâu vào nội tâm. Tác giả chỉ kể về nhân vật để nhân vật tự bộc lộ tính cách, chiếm cảm tình – ghét nơi người đọc.

Ngôn ngữ mộc mạc, bình di, gần với lời nói thông thường và mang màu sắc địa phương Nam bộ. Nó có phần thiếu trau chuốt, uyển chuyển nhưng phù hợp với ngôn ngữ người kể chuyện, rất tự nhiên, dễ đi vào quần chúng. Ngôn ngữ đa dang, phù hợp với diễn biến tình tiết.

Giọng điệu thay đổi linh hoạt, phù hợp với tình tiết truyện và tính cách nhân vật, đoạn đầu tên tướng cướp kiêu căng, hống hách, giọng Lục Vân Tiên đanh thép, căm giận; đoạn sau Lục Vân Tiên ân cần, Kiều Nguyệt Nga mềm mỏng, ân tình.

Truyện thơ nôm Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu

Kết cấu: theo kiểu truyền thống của loại truyện phương Đông, nghĩa là theo từng chương hổi, xoay quanh cuộc đời các nhân vât chính.

Kiểu kết cấu ước lệ: Người tốt thường gặp nhiều gian truân, trắc trở trên đường đời, bị kẻ xấu hãm hại nhưng vẫn được phù trợ, cưu mang để rồi cuối cùng tai qua nạn khỏi, được đền trả xứng đáng. Kẻ xấu bị trừng tri.

Với mục đích truyện truyền đạo đức thì kiểu kết cấu đó vừa phản ánh chân thực cuộc đòi đầy rẫy bất công, vừa nói lên khát vọng ngàn đời của nhân dân ta: ở hiền gặp lành, cái thiện bao giờ cũng chiến thắng cái ác, chính nghĩa thắng gian tà.

Ý nghĩa:  Truyện được viết ra nhằm mục đích trực tiếp là truyền dạy đạo lý làm người. Tác phẩm đáp ứng nguyện vọng của nhân dân, cho nên ngay từ khi mới ra đời đã được nhân dân Nam bộ tiếp nhân nồng nhiệt, được lưu truyền rộng rãi, có sức sống mạnh mẽ, lâu bền trong lòng người dân.

Giá trị hiện thực: Vạch trần cái ác cái xấu trong xã hội. Chửi thói gian ác, điều bất công; chửi những kẻ tráo trở, bội bạc, phản phúc như cha con Võ Công; chửi những kẻ bất nghĩa, bất nhân như Trịnh Hâm, Bùi Kiệm; chửi bọn người làm ăn bất lương chuyên nghề lừa bip, bóp nát nhân dân (bọn thầy bói, thầy pháp, bọn lang băm).

Giá trị nhân đạo:

Đề cao đao lý làm người. Xem trọng tình nghĩa giữa con người với con người trong xã hội: tình cha con mẹ con, nghĩa vơ chồng, tình bè bạn, tình yêu thương cưu mang những người gái hoạn nạn. Đề cao tinh thần nghĩa hiêp, sẵn sàng cứu khổ phò nguy. Thể hiên khát vong của nhân dân hướng tới lẽ công bằng và những điều tối trong cuộc đời (kết thúc có hậu của truyện; thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian tà.

Giá trị nghệ thuật:

Lục Vân Tiên là một truyện thơ Nôm mang tính chất là mốt truyện kể dân chú ý đến cốt truyện, còn nhân vật chủ yếu thể hiện bằng hành động hơn là lời nói. Nhân vật của Nguyễn Đình Chiểu còn là hoá thân cho lý tưởng yêu ghét của ông. Truyện mang màu sắc Nam Bộ cả về tính cách con người, cả về ngôn ngữ địa phương.

Bài tham khảo:

Cảm nhận vẻ đẹp nhân vật anh hùng Lục Vân Tiên qua đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga”

  • Mở bài:

Nếu trong Truyện Kiều, nhân vật Từ Hải xuất hiện mang đến cho đời Kiều ánh sáng của hạnh phúc và tạo ra cho Truyện Kiều những âm hưởng hào hùng thì ở “Truyện Lục Vân Tiên”, chúng ta thấy Vân Tiên xuất hiện cũng không kém phần hùng tráng. Nhân vật Lục Vân Tiên hiện lên sáng ngời với phẩm chất cao quý: anh hùng hiệp nghĩa, trọng nghĩa khinh tài, không quản ngại hiểm nguy cứu người lúc gian lao.

  • Thân bài:

Lục Vân Tiên vốn xuất thân từ một gia đình nề nếp, có học thức, nên cái tốt đẹp đẫ bồi dưỡng tâm hồn Lục Vân Tiên từ tấm bé trở thành bàn chất bền vững trong tính cách của chàng. Chàng văn võ toàn tài với khao khát mãnh liệt là đi thi đồ đạt để giúp nước, giúp đời. Những phẩm chất tốt đẹp đó được biểu hiện rõ ở đoạn “Lục Vân Tiên cứu Kiêu Nguyệt Nga”.

Trước hết, ở Lục Vân Tiên ta thấy, chàng là một người văn võ toàn tài. Về văn, chàng học giỏi, tài cao, khao khát đỗ đạt để giúp đời. Về võ, chàng tài nghệ phi thường, một mình đánh tan bọn cướp hung bạo.

Phẩm chất nổi bật ở chàng là sẵn sàng xông vào giữa chốn nguy hiểm, ra tay cứu người lương thiện. Chàng chỉ một mình, tay không dùng cảm chống lại bọn cướp hung dữ, giáo gươm đầy đủ, đông đảo và “thanh thế lẫy lừng”. Trước tình thế đó, Vân Tiên không hề nao núng, không hê nghĩ đên bản thân đã “bẻ cây làm gậy” xông vào đánh cướp.

Chiếc gậy bằng cây là vũ khí quá thô sơ trước một bọn cướp khét tiếng hung bạo. Nhưng vũ khí đó càng làm nổi bật tinh thần diệt bạo trừ gian cứu người sức yếu thế cô của Vân Tiên.

Tác phong của người anh hùng của Lục Vân Tiên biểu hiện rõ nét trong cách đánh cướp của chàng công khai, đàng hoàng, quang minh, chính đại như các anh hùng hảo hán: gọi tên, trách măng tên cướp hung bạo, làm cho tên tướng cướp điên cuồng, mặt đỏ mật phừng phừng, kiêu căng, hùng hổ kêu quân vây bủa. Trước tình thế đó Vân Tiên vẫn rất bình tĩnh. Điều đó thể hiện bàn lĩnh của người anh hùng. Chàng một mình “tả đột hữu xông” đánh vào bên trải xong sang bên phải: đánh mọi phía, tung hoành trong trận đánh. Tài nghệ phi thường, võ giỏi hình ảnh đẹp, dùng cảm sánh ngang cùng dũng tướng Triệu Tử Long với một khát vọng mãnh liệt, cao đẹp đó là cửu người lương thiện:

Vân Tiên tả đội hữu xông,
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dang.

Ta không thể nào quên được hành động đánh cướp cao cả đó bởi nó không những thể hiện một tính cách anh hùng dũng cảm, một tài năng, khí phách lớn mà cao hơn đó là tấm lòng vì nghĩa của chàng Lục Vân Tiên. Chàng đã hành động quên minh vi việc nghĩa, thế hiện cái tài của bậc anh hùng bênh vực kẻ yếu, chiến thắng quân cướp, chiến thắng thế lực tàn bạo.

Trận đánh đã kết thúc nhanh chóng, bất ngờ như trong truyện cổ tích:

“Lâu la bốn phía vỡ tan
Đều quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay”

Điều đó một lần nữa khẳng định tài năng, giỏi võ hơn người của Lục Vân Tiên. Nhưng cao hơn, nó còn thể hiện khát vọng của nhân dân, là niềm tin của nhân dân về cái thiện. Con người và việc làm tốt, trong sáng dù trải qua khó khăn nhưng cuối cùng vẫn sáng ngời và vẫn chiến thắng, tất cả ước mơ đó gởi gắm cả vào Lục Vân Tiên.

Lục Vân Tiên còn là một người quân tử hào hiệp, trọng nghĩa khinh tài. Khi dẹp xong lũ cướp bạo tàn, hung ác, biết là người bị nạn chưa hết sợ, chưa hết hoảng hốt nên chàng liền hỏi han động viên, an ủi. Hành động ấy thể hiện một người có tấm lòng nhân hậu, tinh tế, thương người.

Cảm động trước hành động cao đẹp của Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga đã tha thiết mời chàng về nhà để tạ ơn nhưng Vân Tiên đã từ chối với nụ cười ngạo nghễ. Nụ cười của Vân Tiên là nụ cười của người anh hùng: rất hồn nhiên, vô tư, không vụ lợi, nụ cười của người làm việc nghĩa, vì lẽ phải, vì sự công bằng ờ đời và xuất phát từ tấm lòng chứ không phải mưu lợi cá nhân. Đến đây ta càng cảm phục Vân Tiên là một anh hùng đích thực, là con người có một lí tưởng sống cao đẹp, tâm hồn nhân hậu, thấy người dân bị nạn sẵn sàng cứu giúp không mong được ca ngợi, được trả ơn. Đó là hành động vì nghĩa vô điêu kiện.

  • Kết bài:

Những phẩm chất cao đẹp của Lục Vân Tiên là tấm gương sáng về đạo đức nhân cách đối với chúng ta. Nhưng điều khiên cho nhân vật này sống mãi trong lòng nhân dân chính là phương châm sống cao quý của chàng, đó là sẵn sàng làm việc nghĩa dù phải chịu hi sinh, thiệt thòi về mình. Lục Vân Tiên có một lí tưởng sống cao đẹp, hợp với đạo lí của nhân dân. Nhân vật khẳng định đạo lý làm người cao đẹp trong sáng tác của Nguyễn Đình Chiểu.

Đánh giá bài viết:

Địa chỉ email của bạn sẽ không bị tiết lộ.