Cảm hứng sáng tác trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng

cam-hung-sang-tac-trong-bai-tho-tay-tien-cua-quang-dung

Cảm hứng sáng tác trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng

Quang Dũng gây chú ý với “Đôi mắt người Sơn Tây” nhưng nổi bậc thành công với “Tây Tiến”. Ông là một nghệ sỹ đa tài: làm thơ, vẽ tranh, soạn nhạc, viết văn… nhưng hơn hết ông vẫn là một nhà thơ xuất sắc của thi ca Việt Nam hiện đại, một nhà thơ trưởng thành từ cuộc kháng chiến chống Pháp, một hồn thơ phóng khoáng và tâm huyết, tinh tế và lãng mạn.

Tây Tiến được viết trong nỗi nhớ da diết của Quang Dũng về đồng đội, về những kỉ niệm của đoàn quân Tây Tiến gắn liền với khung cảnh thiên nhiên miền Tây Bắc hùng vĩ, hoang sơ nhưng cũng rất trữ tình, thơ mộng. Tác phẩm là bài thơ tiêu biểu cho đời thơ của Quang Dũng, trong đó thể hiện tập trung những nét đặc sắc nhất trong phong cách nghệ thuật của nhà thơ. Tây Tiến cũng là một trong những bài thơ hay nhất trong số những bài viết về đề tài người lính thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Cảm hứng sáng tác trong bài thơ Tây Tiến rất đa dạng, có sự hòa quyện tài tình giữa các bút pháp hết sức tinh tế. Với sự kết hợp bút pháp hiện thực và cảm hứng lãng mạn, bài thơ đã trở thành khúc ca bi tráng phản ánh chân thực cuộc sống, chiến đấu gian khổ, sự hy sinh anh dũng và vẻ đẹp hào hoa, hào hùng của người chiến sỹ Tây Tiến.

Chất hiện thực hiện lên qua hệ thống hình ảnh phong phú, chân thực, giàu giá trị biểu đạt và tạo hình. Người đọc không thể nào quên bức tranh núi rừng Tây Bắc trùng trùng, điệp điệp với đèo dốc “nghìn thước lên cao”, vực sâu “nghìn thước xuống”; với rừng rậm “thác gầm thét”, “cọp trêu người” vừa kì vĩ vừa rợn ngợp. Hình ảnh người lính Tây Tiến xuất hiện trên nền cảnh dữ dội, mang vẻ đẹp hùng tráng, đủ sức chế ngự thiên nhiên khắc nghiệt ấy. Cuộc sống con người tây Bắc nghĩa tình, hồn hậu cũng được ghi lại hết sức chân thực, đậm chất miền cao sơn cước.

Bên cạnh bút pháp hiện thực, cảm hứng lãng mạn cũng đã được vận dụng cao độ. Cảm hứng lãng mạn có xu hướng tô đậm cái “tôi” tràn đầy cảm xúc, tô đậm sự phi thường, dữ dội, những vẻ đẹp thơ mộng, tuyệt mỹ, thường lý tưởng hóa, thi vị hóa hiện thực. Có thể thấy, bức tranh thiên nhiên và hình tượng người lính đã được tô đậm, khắc sâu đến mức lãng mạn hóa nhưng không đánh mất chất hiện thực của nó mà ngược lại, cái hiện thực đã được tôn vinh bằng sự phản ánh kĩ lưỡng và chi tiết đến tường tận.

Cảm hứng lãng mạn luôn sử dụng bút pháp đối lập để tạo ra những hình tượng tương phản, đem đến những ấn tượng sâu đậm cho người đọc. Sự đối lập xuất hiện ngay chính trong nền cảnh núi rừng thâm u, đèo cao, vực sâu, vừa là kẻ thù dữ dội, đáng sợ, vừa thân thiết, chở che con người. Hình ảnh con người nhỏ bé khi so sánh với nền cảnh nhưng lại lớn lao ở lý tưởng, ý chí và tâm hồn. Bút pháp đối lập đã mạnh mẽ khẳng định và tôn vinh sức mạnh chiến thắng của con người trước thiên nhiên và kẻ thù. Chế ngự được thiên nhiên và chiến thắng chính mình để tồn tại và chiến đấu có thể coi là chiến công đầu tiên của người lính Tây Tiến.

Cảm hứng bi tráng là nét đặc sắc trong bài thơ Tây Tiến. Cảm hứng bi tráng là sự kết hợp giữa cảm hứng lãng mạn và bút pháp hiện thực đã tạo ra chất bi tráng rất đặc biệt cho bài thơ, đem đến những màu sắc và âm hưởng mạnh mẽ, hào hùng cho sự hy sinh, mất mát của người chiến sỹ Tây Tiến. Hình ảnh người lính đậm chất bi tráng nhưng không bi lụy, não nề mà ngược lại, càng đau thương, mất mát, họ càng trở nên mạnh mẽ, oai hùng. Có một thời gian, nhiều người đọc và nhà phê bình nhìn nhận tiêu cực ở khía cạnh này. Nhưng kì thực, nếu tước bỏ đi chất bi tráng của bài thơ, tác phẩm sẽ mất đi không khí trầm hùng, chất say mê, không còn đủ sức khơi gợi cuộc sống và chiến đấu; ý chí và quyết tâm chiến đấu, chiến thắng kẻ thù của người lính Tây Tiến nữa. Và tất nhiên, bài thơ cũng không còn đủ sức gây ấn tượng đối với người đọc mọi thế hệ.

Đánh giá bài viết:

Địa chỉ email của bạn sẽ không bị tiết lộ.